 |
GORACY TEMAT - NOWE ZALECENIA NCCN DOTYCZĄCE | KONIECZNOŚCI ZAPRZESTANIA PALENIA |
|
|
Amerykańska organizacja zrzeszająca najlepsze ośrodki onkologiczne w Stanach Zjednoczonych (NCCN*), będąca światowym liderem opiniotwórczym w profilaktyce i leczeniu nowotworów, opublikowała najnowsze wytyczne dotyczące palenia tytoniu. | Palenie tytoniu jest uznane za najważniejszy czynnik zachorowania na wiele różnych nowotworów, w tym raka płuc, raka pęcherza, raka przełyku, raka piersi i innych. | Najczęstszym rakiem tytonio-zależnym jest rak płuca, na który co roku w Polsce zachorowuje około 20 tysięcy osób i tyle samo z jego powodu umiera pomimo coraz lepszego leczenia. | Nowe rekomendacje NCCN wersja 1.2025 | ► WARTO JEST RZUCIĆ PALENIE NA KAŻDYM ETAPIE CHOROBY I LECZENIA! | Zaprzestanie palenia ma sens nawet u pacjentów, którzy już zachorowali na raka, gdyż wpływa na zwiększenie skuteczności leczenia, zmniejszenie ryzyka powikłań co przekłada się na poprawę rokowania oraz jakości życia. Co więcej, rzucenie palenia zmniejsza ryzyko rozwoju innych chorób tytonio-zależnych i kolejnych wtórnych nowotworów u tego samego chorego. | ► INDYWIDUALNE WSPARCIE! | Lekarze powinni zbierać bardzo dokładnie wywiad na temat wszystkich form wyrobów tytoniowych oraz innych zawierających nikotynę, aby dostosować odpowiednie wsparcie do pacjenta. | Na rynku mamy różne rodzaje nikotyny: - papierosy
- e-papierosy
- cygara
- fajka wodna (szisza)
- podgrzewacze tytoniu
- woreczki nikotynowe (snus)
- tytoń do żucia
- beedi (samodzielnie skręcane papierosy z liści tytoniu)
| ► ALTERNATYWNE METODY! | Nowe zalecenia NCCN wyraźnie zaznaczają, że całkowite zaprzestanie palenia papierosów przez pacjentów i stosowanie zamiast tego wyrobów alternatywnych MRTP może wpłynąć na zmniejszenie ryzyka zachorowania na nowotwory oraz inne choroby związane z paleniem papierosów. | ► OSTRZEŻENIE PRZED JEDNOCZESNYM STOSOWANIEM! | NCCN odradza równoczesne stosowanie wyrobów tytoniowych z alternatywnymi produktami nikotynowymi, gdyż może to narazić pacjentów na kumulację związków toksycznych i rakotwórczych. | ► KOMPLEKSOWA OPIEKA! | NCCN podkreśla, że skuteczna strategia powinna opierać się na kompleksowym wsparciu tzn. terapii behawioralnej, farmakoterapii opartej na dowodach oraz poradnictwie psychologicznym. Najlepsze efekty dają metody łączone. | ► WSPIERAJĄCY PERSONEL I ZAANGAŻOWANIE CHOREGO! | Personel medyczny powinien charakteryzować się empatią, bez oceniania. Uzależnienie od tytoniu to choroba przewlekła. Motywacja pacjenta jest kluczowa. | Niezależnie od momentu podjęcia decyzji, rzucenie palenia przynosi korzyści — im wcześniej, tym lepiej, ale NIGDY NIE JEST ZA PÓŹNO!!! | | NA CO MOŻEMY LICZYĆ W POLSCE? | Ministerstwo Zdrowia przygotowało wsparcie: Telefoniczna Poradnia Pomocy Palącym
801 108 108 (stał.) | 22 211 80 15 (kom.)
Pon-pt 9:00-21:00, sob. 9:00-15:00 | | |
|
|
CO SŁYCHAĆ W MINISTERSTWIE ZDROWIA na temat PROFILAKTYKI NOWOTWORÓW ? |
|
|
Na stronach Ministerstwa Zdrowia, w zakładce Zdrowie i Profilaktyka można zapoznać się z aktualnie prowadzonymi programami dotyczącymi profilaktyki zdrowia: | | |
|
|
KAWA, HERBATA, WODA – CZY ZWIĘKSZAJĄ SZANSE NA DŁUGIE ŻYCIE ? |
|
|
Przed nami długie zimowe popołudnia i wieczory… to czas kiedy chętnie sięgamy po kawę lub zimową herbatę :) | Woda powinna towarzyszyć nam codziennie, ale głównie potrzebujemy jej latem, gdy jest ciepło. | Czy jest możliwe, żeby te trzy napoje miały wpływ na nasze dłuższe życie? | Zobaczmy czego dowiedli naukowcy z Wielkiej Brytanii i opublikowali w czasopiśmie "British Journal of Nutrition". Przebadano 183 tysiące osób w ciągu 13 lat. Uczestnicy badania wypełniali kwestionariusze dotyczące ilości wypijanej kawy, herbaty i wody dziennie. | Wyniki z tego badania pozwoliły na wyciągnięcie wniosków: | - Codzienne spożycie wody, herbaty i kawy wpływa pozytywnie na zdrowie, powodując zmniejszenie ryzyka zgonu.
- Największe korzyści przynosi idealna proporcja: na każde dwie filiżanki kawy powinny przypadać trzy filiżanki herbaty lub wody.
| Woda i herbata to nie tylko źródła nawadniających płynów. Dodatkowo herbata i kawa posiadają cenne właściwości antyoksydacyjne, przeciwzapalne i przeciwstarzeniowe. Chronią organizm przed некоторыми chorobami cywilizacyjnymi typu: choroby serca, cukrzyca a nawet nowotwory. | Kawa, herbata i woda, a profilaktyka nowotworów | - Kawa — ma najmocniejsze dowody na związek z niższym ryzykiem niektórych nowotworów, zwłaszcza raka wątroby; dla innych lokalizacji wyniki są zmienne i często zależą od dodatkowych czynników np. kawa + palenie tytoniu.
- Herbata — szczególnie zielona herbata zawiera korzystne związki, co wykazano w niektórych analizach (np. zmniejszenie ryzyka raka prostaty, jamy ustnej, pęcherzyka żółciowego i nowotworów hematologicznych w pewnych metaanalizach), ale wyniki są niejednoznaczne i zależne od typu herbaty i regionu badań.
- Woda — bez wody człowiek nie jest w stanie funkcjonować i żyć; niektóre badania sugerują, że większe spożycie płynów może obniżać ryzyko raka jelita grubego lub pęcherza w wybranych populacjach, ale dowody są mieszane. Jakość wody (np. zanieczyszczenia, azotany, produkty chlorowania) może natomiast wpływać na ryzyko nowotworów. UWAGA – niezwykle ważne jest źródło wody!
| A co z kawą bezkofeinową i dodatkami? | Zarówno kawa z kofeiną, jak i bezkofeinowa wykazały korzyści. Dodatek cukru i śmietanki do kawy może osłabiać pozytywny wpływ kawy na zdrowie. | Kiedy warto ograniczyć spożycie kawy? | W przypadku kobiet w ciąży spożycie kawy powinno być ograniczone do mniejszych ilości, tak aby dzienne spożycie kofeiny nie przekraczało 200 mg/dobę. Ponadto, nadmierne spożycie kawy z kofeiną, czyli więcej niż 4-5 filiżanek dziennie, może powodować lęk, zaburzenia snu lub nasilać dolegliwości żołądkowe (np. zgagę). |
|
„Wyprzedzić raka” PODPOWIADA JAK PRZYGOTOWAĆ SIĘ DO BADANIA PSA
(nie chodzi o czworonogiego pupila psa tylko marker raka prostaty u mężczyzn :) |
|
|
Co to jest badanie PSA? | Chociaż nie istnieją uznane badania przesiewowe w raku prostaty, ale warto jest, szczególnie w grupie ryzyka, regularnie wykonywać badanie PSA (to badanie laboratoryjne krwi). Po 45-50 roku życia wystarczy raz na 1-2 lata zbadać krew na PSA, a do tego udać się na kontrolę do urologa celem zbadania prostaty per rectum (czyli przez odbytnicę). Jeśli jesteś w grupie ryzyka zachorowania na rak prostaty – rób to badanie częściej i wcześniej (więcej na stronie wyprzedzicraka.pl) | Przygotowanie do badania PSA (Prostate-Specific Antigen) jest proste, ale kilka szczegółów może znacząco wpłynąć na wynik. Oto najważniejsze, aktualne zalecenia oparte na wytycznych urologicznych (EAU/AUA) i dobrych praktykach klinicznych. | - Unikaj wytrysku przez 48 godzin przed badaniem
Ejakulacja może podnieść poziom PSA nawet o 0,4–0,8 ng/ml na 24–48 h, co może dać wynik fałszywie niepokojący. - Unikaj intensywnego wysiłku, zwłaszcza jazdy na rowerze – przez 24–48 godzin
Ucisk na prostatę (rower, motocykl, spinning, siodełko rowerowe) może przejściowo zawyżać PSA. - Nie rób badania PSA tuż po infekcji dróg moczowych lub prostaty
Zapalenie prostaty (nawet bezobjawowe!) może wywindować PSA do bardzo wysokich wartości. Odczekaj 4–6 tygodni po ustąpieniu objawów lub po zakończeniu antybiotykoterapii. - Odczekaj po badaniach i zabiegach narządów moczowo-płciowych
Badania i procedury, które mogą zawyżać PSA:- masaż prostaty
- cewnikowanie
- cystoskopia
- biopsja prostaty
- USG przezodbytnicze (TRUS)
➡️ Po biopsji prostaty trzeba odczekać 6 tygodni
➡️ Po cystoskopii, TRUS lub cewnikowaniu – 1–2 tygodnie - PSA wykonuje się przed badaniem per rectum (DRE)
Badanie palcem przez odbyt (DRE) może lekko podnieść PSA u części pacjentów.
Dlatego:
➡️ najpierw PSA,
➡️ dopiero potem ewentualnie DRE. - Jeśli przyjmujesz leki z grupy inhibitorów 5-alfa-reduktazy (finasteryd, dutasteryd) — powiedz o tym lekarzowi
Te leki obniżają PSA nawet o 50%. Lekarz musi pomnożyć wynik ×2, aby interpretacja była prawidłowa. - Nie trzeba być na czczo
PSA nie wymaga bycia na czczo, choć wiele laboratoriów pobiera krew rano z przyzwyczajenia.
| KIEDY JEST NAJLEPSZY MOMENT NA BADANIE PSA (markera raka prostaty ;) ? | - gd y nie masz infekcji,
- nie miałeś niedawnych zabiegów w obrębie układu moczowo-płciowego,
- minęły 48 h od wytrysku i intensywnego wysiłku,
- minęło 4–6 tygodni od infekcji prostaty lub antybiotyków,
- jesteś spokojny fizycznie (bez ciężkiego treningu poprzedniego dnia).
Także mężczyźni – do dzieła :) | |
|
„Wyprzedzić Raka” przypomina o ważnych wydarzeniach |
|
|
GRUDZIEŃ jest miesiącem podsumowań, raportów i przypomnień :) | KALENDARIUM | - 04 grudnia – Dzień Walki z Rakiem Nerki
- 11 grudnia – Światowy Dzień Chorego na Raka Trzustki
- 12 grudnia – Międzynarodowy Dzień Powszechnego Dostępu do Opieki Zdrowotnej
- 15 grudnia – Dzień Upamiętniający Ofiary Chorób Nowotworowych
- 20 grudnia - Międzynarodowy Dzień Solidarności z Chorymi na Nowotwory Krwi
|
|
|
WYPRZEDZIĆ RAKA POTWIERDZA FAKTY I OBALA MITY |
|
|
Czy nowotwór to głównie kwestia genów i nic co zrobię nie zmieni tego ryzyka?
FAKT czy MIT ? | Kawa powoduje raka.
FAKT czy MIT ? | Dieta bogata w rośliny to moda i nie ma wpływu na ryzyko raka?
FAKT czy MIT ? | Aktywność fizyczna chroni tylko serce, przed rakiem nie uciekniesz.
FAKT czy MIT ? |
|
|
Dzieci - Kolorowanka - "Wyprzedź raka" – kliknij TUTAJ ☺ Młodzież: - SUDOKU z „wyprzedzić raka” – kliknij TUTAJ ☺ |
|
|
Poprawne odpowiedzi na MITY i FAKTY: Czy nowotwór to głównie kwestia genów i nic co zrobię nie zmieni tego ryzyka?
MIT - Ponad 60% nowotworów można realnie zapobiec poprzez styl życia.Badania populacyjne pokazują, że największy wpływ mają: niepalenie, zdrowa dieta, aktywność fizyczna, utrzymanie prawidłowej masy ciała i ograniczenie alkoholu. Geny to tylko ok. 5–10% przypadków. Reszta to czynniki modyfikowalne, zależne od nas.
Kawa powoduje raka.
MIT – kawa nie powoduje raka.Umiarkowane picie kawy wiąże się ze zmniejszonym ryzykiem kilku nowotworów, zwłaszcza wątroby. Metaanalizy pokazują, że 2–4 filiżanki dziennie mogą działać ochronnie dzięki antyoksydantom. Uwaga: dodatek cukru i syropów niweluje korzyści.
Dieta bogata w rośliny to moda i nie ma wpływu na ryzyko raka?
FAKT - Więcej warzyw, owoców i produktów pełnoziarnistych realnie obniża ryzyko chorób nowotworowych.Błonnik, przeciwutleniacze i fitozwiązki chronią DNA przed uszkodzeniami. Nawet częściowe przejście na dietę roślinną (np. 2–3 dni w tygodniu) daje korzyści.
Aktywność fizyczna chroni tylko serce, przed rakiem nie uciekniesz.
MIT - aktywność fizyczna chroni nie tylko serce, ale jest uznanym czynnikiem zmniejszającym ryzyko zachorowania na raka.Regularny ruch obniża ryzyko co najmniej 7 typów nowotworów. Najlepiej udowodniony efekt dotyczy: raka jelita grubego, piersi (po menopauzie), endometrium, wątroby i nerek. Już 150 min tygodniowo lekkiego lub umiarkowanego ruchu ma wpływ na nasze zdrowie :)Dzieci - Kolorowanka - "Wyprzedź raka" - pokolorowana – kliknij TUTAJ ☺
Młodzież: - SUDOKU z „wyprzedzić raka” - rozwiązane – kliknij TUTAJ ☺
|
|
|
|
|
|
