ZAPISZ SIĘ DO NASZEGO NEWSLETTERA: kliknij tutaj
Drodzy Czytelnicy,

Serdecznie dziękujemy za zainteresowanie naszym profilem działalności prozdrowotnej i dołączenie do Newslettera związanego ze stroną www.wyprzedzicraka.pl .

Będziemy Was na bieżąco informować co słychać w kwestii:

• Promowania zdrowego stylu życia
• Badań profilaktycznych w onkologii
• Edukacji o chorobach nowotworowych, a szczególnie jak ich uniknąć
• Ważnych wydarzeń o tematyce prozdrowotnej
GORĄCY TEMAT
Według aktualnych międzynarodowych wytycznych National Comprehensive Cancer Network (NCCN), European Society for Medical Oncology (ESMO) i National Cancer Institute (NCI) tylko 5–10% nowotworów ma wyraźne podłoże dziedziczne. To znaczy, że wadliwe geny predyspozycji do zachorowania na raka przekazywane są z pokolenia na pokolenie.
Kiedy powinniśmy pomyśleć o wykonaniu badań genetycznych, tak aby dać sobie szansę na wyprzedzenie raka?
Gdy mamy obciążony wywiad rodzinny, tzn. w rodzinie były liczne zachorowania na raka u > 2–3 osób)
→ zachorowanie na raka zdarzyło się w młodym wieku (np.: rak piersi rozpoznany przed 40 rokiem życia; rak jelita grubego, rak endometrium, rak prostaty przed 50 rokiem życia)
→ rozpoznano nowotwór wieloogniskowy lub w kilku narządach jednocześnie (np.: rak piersi i rak jajnika u tej samej osoby lub jednoczesny rak jelita grubego i rak trzonu macicy), albo w narządach symetrycznych (np.: obustronny rak piersi)
→ rozpoznano mutację u jednego z członków bliskiej rodziny np.: mutację genu BRCA1 lub 2 u matki lub ojca, która predysponuje ich dzieci do wysokiego ryzyka zachorowania na raka piersi/jajnika/trzustki/prostaty
Predyspozycja do zachorowania na nowotwór czy nosicielstwo dziedzicznej mutacji to nie wyrok. Jeśli jesteś nosicielem mutacji, to nie oznacza, że choroba na pewno się rozwinie. Na rozwój raka ma wpływ jeszcze wiele innych czynników takich jak styl życia czy czynniki środowiskowe. Wiedza na ten temat daje szansę na podjęcie odpowiednio szybko działań profilaktycznych np.: wykonanie pierwszej kolonoskopii przed 40 rokiem życia lub rezonansu piersi po 25 roku życia u kobiet będących nosicielkami mutacji BRCA1/2.
Niektórym osobom z grupy bardzo wysokiego ryzyka zachorowania na raka, zaleca się prewencyjne usunięcie jajników i/lub profilaktyczną mastektomię.
Polecamy lekturę „Fakty i mity genetyki nowotworów” Dr Pauli Dobosz. Wydawnictwo Filia.pl
PAMIĘTAJ !!!    NIE STRASZYMY → UŚWIADAMIAMY :)
Czy na badanie genetyczne w kierunku predyspozycji do raka potrzebne jest skierowanie?
TAK, potrzebujesz skierowania od lekarza, jeżeli chcesz wykonać badanie nieodpłatnie, czyli refundowane przez NFZ.
NIE, jeżeli chcesz wykonać je komercyjnie (prywatnie, płacąc z własnej kieszeni).
Komercyjne badania genetyczne wykonywane są przez wiele laboratoriów, my mamy dobre doświadczenia i polecamy poniższe:
CO SŁYCHAĆ W POLITYCE PROZDROWOTNEJ ?

Polskie Towarzystwo Onkologiczne (PTO), Polskie Towarzystwo Onkologii Klinicznej (PTOK), Polskie Towarzystwo Chirurgii Onkologicznej (PTChO), Polskie Towarzystwo Radioterapii Onkologicznej (PTRO) oraz Przewodniczący Zespołu Ministra Zdrowia ds. Narodowej Strategii Onkologicznej opublikowali wspólne stanowisko, w którym apelują o jak najszybsze uchwalenie i podpisanie nowelizacji ustawy o Krajowej Sieci Onkologicznej.

03 lipca 2026 roku Sejm uchwalił Ustawę o Krajowej Sieci Onkologicznej. Ustawa ma wpłynąć na poprawę jakości i bezpieczeństwa diagnostyki i leczenia nowotworów m.in. poprzez wdrożenie elektronicznej karty e-DILO, wzmocnienie koordynacji opieki onkologicznej zarówno w trakcie leczenia, jak również po zakończeniu leczenia w tzw. czasie kontroli „follow-up”.

Onkolodzy zwrócili się z prośbą o jak najszybsze zajęcie się procesem legislacyjnym.

Czekamy na podpis Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, aby Ustawa weszła w życie :)

Pełna treść stanowiska ekspertów znajduje się w załączniku.

Pobierz pełne stanowisko ekspertów (PDF)
EUROPEJSKI KODEKS WALKI Z RAKIEM

Czy wiesz, że paczka papierosów dziennie przez 20 lat to tzw. 20 paczkolat.
To jest ekspozycja uznana za wysoką, przy której palący ma około 20 razy większe ryzyko raka płuca niż osoby niepalące.

20 lat x 1 paczka = 146 000 papierosów

Po więcej zajrzyj na stronę www.wyprzedzicraka.pl

W następnych wydaniach Newslettera rozpracowujemy kolejne sposoby zapobiegania rakowi :)

PACJENT PYTA - ONKOLOG ODPOWIADA

HTZ – to skrót od hormonalnej terapii zastępczej. Jest to metoda polegająca na uzupełnieniu w organizmie poziomu hormonów płciowych, głównie estrogenów i progesteronu w formie plastrów, tabletek, kremów, globulek, wkładek i innych. Poziom tych hormonów w sposób naturalny spada w okresie menopauzy. To często wiąże się z pojawieniem się uciążliwych dla kobiet objawów typu niekontrolowane uderzenia gorąca, wzmożona potliwość, zaburzenia koncentracji itd.

Odpowiadając na pytanie czy HTZ zwiększa ryzyko raka piersi?
→ To zależy od rodzaju HTZ, czasu stosowania i profilu kobiety.

Ryzyko rośnie wraz z czasem stosowania hormonoterapii i zależy od składu leków HTZ, np.: The British Menopause Society podaje, że ryzyko zaczyna wzrastać przy terapii złożonej z estrogenu + progestagenu u kobiet po 50 roku życia, po około 5 latach stosowania tych leków i odpowiada za dodatkowe 3-4 przypadki raka piersi na 1000 kobiet. Jeżeli HTZ składa się z samego estrogenu, to takie ryzyko obserwujemy później, bo po około 7 latach

O rodzaju HTZ i bezpiecznym czasie stosowania decyduje lekarz ginekolog na podstawie zbadania pacjentki i zebrania dokładnego wywiadu.

Więcej na ten temat w kolejnych wydaniach Newslettera i na stronie www.wyprzedzicraka.pl

„RED FLAGS” - RAK PŁUCA

Pojawienie się tych objawów zawsze wymaga konsultacji lekarskiej. Nie bagatelizuj ich !!!

1. Kaszel utrzymujący się ponad 3-4 tygodnie lub zmiana charakteru kaszlu u palacza tytoniu.

2. Krwioplucie.

3. Duszność bez wyraźnej przyczyny.

4. Ból w klatce piersiowej, szczególnie u mężczyzn po 40 roku życia.

5. Przedłużająca się chrypka.

6. Nawracające infekcje płucne, bez reakcji na antybiotyki.

7. Niezamierzony ubytek masy ciała.

BADANIA - NIE TAKIE STRASZNE :-)

Tomografia komputerowa (TK) jest szybką i bezbolesną techniką diagnostyki obrazowej, za pomocą której można precyzyjnie określić stan narządów wewnętrznych, kości, naczyń krwionośnych. Badanie można wykonać z podaniem środka kontrastującego lub bez tzw. kontrastu. Decyduje o tym lekarz po zbadaniu chorego i ocenie jego parametrów nerkowych (na podstawie wyniku krwi).

Czas badania to około 10–30 minut. Pacjent wówczas znajduje się w specjalnej tubie, leży nieruchomo.

Tomografia komputerowa w dzisiejszych czasach jest podstawowym badaniem w ustaleniu zaawansowania większości chorób nowotworowych i we wczesnym ich wykrywaniu np.: w diagnostyce raka płuca (niskodawkowa tomografia komputerowa klatki piersiowej).

Kto nie powinien wykonywać tego badania:

→ kobiety w ciąży

→ osoby z ciężką alergią na kontrast (szczególnie gdy doszło w przeszłości do wstrząsu)

→ osoby z niewydolnością nerek

O innych szczegółach badania TK dowiesz się ze stron www.wyprzedzicraka.pl i ze strony naszego partnera Affidea Tomografia komputerowa – Affidea .

KALENDARIUM
  • Miesiąków i nowotworów kości – nie bagatelizuj podejrzanych bólów kości oraz szybko rosnących guzów tkanek miękkich.
  • Raka jamy ustnej (w części krajów organizowane są kampanie letnie dotyczące badań jamy ustnej). Pamiętaj o konsultacji ran/owrzodzeń trwających >2 tyg., chrypki, trudności w połykaniu, guzów szyi.
  • 12 lipca – Światowy Dzień Walki z Rakiem Nerki (World Kidney Cancer Day).
  • 15 lipca – Dzień Świadomości GIST (GIST Awareness Day) — guzy podścieliskowe przewodu pokarmowego.
  • 27 lipca – Światowy Dzień Raka Głowy i Szyi (World Head and Neck Cancer Day).
  • Koniec lipca – kampanie „UV Safety/UV Awareness” oraz „Sun Safety” (profilaktyka raka skóry, czerniaka) — w Polsce organizowane są całe akcje profilaktyki zmian skórnych, lokalne „znamionobusy” i badania dermatoskopowe organizowane przez fundacje, samorządy i oddziały towarzystw onkologicznych. Pamiętaj o samokontroli znamion (reguła ABCDE), stosuj filtry SPF 30–50, unikaj słońca w godz. 11:00–15:00, chroń usta i oczy, kontroluj zmiany po oparzeniach.
WYPRZEDZIĆ RAKA – potwierdza FAKTY i obala MITY

✭  Czy można mieć zdrowe geny i zachorować na raka?
     FAKT czy MIT ?

✭  Palenie papierosów mniej niż paczkę dziennie nie grozi rakiem płuca?
     FAKT czy MIT ?

✭  Źle dobrana proteza zębowa może powodować raka dziąsła?
     FAKT czy MIT ?

✭  Czerniak skóry dotyczy tylko osób z ciemną karnacją skóry?
     FAKT czy MIT ?

✭  Krwioplucie, kaszel przewlekły, chudnięcie to objawy alarmowe (tzw. RED FLAGS) raka płuca?
     FAKT czy MIT ?

RELAX Z „WYPRZEDZIĆ RAKA”
Relax z Wyprzedzić Raka
Kolorowanka dla dzieci – Labirynt kliknij TUTAJ 😊
REBUS dla starszych – zabawa z „Wyprzedzić raka”   kliknij TUTAJ 😊
Życzymy Dobrej Zabawy :)
KOLOROWANKA DLA DZIECI
REBUS DLA MŁODZIEŻY i nie tylko …
ODPOWIEDZI:
 
FAKTY i MITY
 

✭ Czy można mieć zdrowe geny i zachorować na raka ?

FAKT

Można nie mieć żadnej odziedziczonej mutacji zwiększającej ryzyko nowotworu, a mimo to zachorować. Tylko około 5–10% nowotworów wynika z dziedzicznych zmian genetycznych. Większość powstaje wskutek mutacji nabywanych przez całe życie — związanych m.in. z wiekiem, paleniem, UV, alkoholem, otyłością, infekcjami i przypadkowymi błędami podczas podziałów komórek.

✭ Palenie papierosów mniej niż paczkę dziennie nie grozi rakiem płuca?

MIT

Nie istnieje bezpieczna liczba papierosów. Nawet osoby palące średnio mniej niż 1 papierosa dziennie miały około 9-krotnie większe ryzyko zgonu z powodu raka płuca, a palące 1–10 papierosów dziennie — prawie 12-krotnie większe niż osoby nigdy niepalące.

✭ Źle dobrana proteza zębowa może powodować raka dziąsła?

FAKT, ale

Sama źle dobrana proteza nie jest uznanym samodzielnym czynnikiem rakotwórczym, natomiast przewlekłe drażnienie i uraz mogą powodować niegojące się owrzodzenia i zmiany zapalne, a przede wszystkim mogą maskować rozwijający się nowotwór jamy ustnej i opóźnić diagnozę.

Czerwona flaga: rana, owrzodzenie lub zgrubienie pod protezą, które nie goi się przez 2–3 tygodnie, wymaga koniecznie kontroli stomatologicznej lub laryngologicznej.

✭ Czerniak skóry dotyczy tylko osób z ciemną karnacją skóry?

MIT

Czerniak może rozwinąć się u osoby o każdym kolorze skóry. Osoby z jasną karnacją chorują częściej, ponieważ mają mniej ochronnej melaniny i są bardziej podatne na uszkodzenia wywołane promieniowaniem UV. Ciemna skóra zmniejsza ryzyko, ale nie daje odporności na czerniaka.

U osób z ciemną karnacją szczególnie ważny jest czerniak akralny — najczęstszy typ czerniaka w tej grupie. Może pojawić się w miejscach, których prawie nie kojarzymy ze słońcem: na podeszwach stóp, dłoniach oraz pod paznokciami.

Co więcej, u osób z ciemną skórą czerniak bywa rozpoznawany później, ponieważ zarówno pacjent, jak i lekarz mogą nie brać go początkowo pod uwagę.

✭ Krwioplucie, kaszel przewlekły, chudnięcie to objawy alarmowe (tzw. RED FLAGS – CZERWONE FLAGI) raka płuca ?

FAKT

Odpowiedzi szukaj w artykule powyżej :)

POPRAWNE ROZWIĄZANIE REBUSA
Poprawne rozwiązanie rebusa: GENETYKA
Jeżeli dobrnąłeś do końca i zawarta treść Ciebie zaciekawiła lub uznajesz ją za wartościową, prześlij link do zapisania się do Newslettera swoim znajomym rekomendując subskrypcję.

https://wyprzedzicraka.pl/newsletter

Nasza misja to dotrzeć do jak największej liczby naszych rodaków – czym zdrowsi obywatele, tym zdrowsze społeczeństwo!

Masz pytania? kontakt@wyprzedzicraka.pl
ZAPISZ SIĘ DO NASZEGO NEWSLETTERA: kliknij tutaj